صنعت آسانسور را بیشتر بشناسیم

مقدمه

با رشد روزافزون جمعیت و افزایش شهرنشینی چهره شهرها و کشورها به‌صورت قابل توجهی دگرگون شد. شما دیگر شاهد ساختمان‌های یک یا دوطبقه نبودید. بلکه ساختمان‌ها کم ارتفاع به‌سرعت جای خود را به ساختمان‌های بلندمرتبه دادند و برج‌ها یکی پس از دیگری رخ نشان دادند. با شروع موج شهرنشینی و صنعتی شدن کشورها و کمبود فضا در شهرها ساخت ساز عمودی شدت گرفت. به نسبت رشد مدل جدید شهری تقاضا برای وسایل حمل‌ونقل عمودی هم افزایش یافت؛ و صنعت آسانسور به‌صورت گسترده پا به عرصه صنایع مهم گذاشت.

صنعت آسانسور و پله‌برقی با توجه به گستردگی در تولید و تأمین قطعات یکی از سخت­ ترین و پیچیده ­ترین صنایع محسوب می­ شود. با توجه به کثرت قطعات مصرفی در آسانسور و پله‌برقی وابستگی این صنعت به صنایع مادر همچون صنایع فولاد، آهن و غیره کاملاً احساس می­ شود. فلذا با این سطح از وابستگی صنعت آسانسور و پله‌برقی جزو صنایع متوسط قلمداد می‌شود.

گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران با بیش از 340 نوع محصول تولیدی و بیش از 30 سال سابقه فعالیت درزمینهٔ طراحی و تولید قطعات آسانسور، به‌عنوان قطب اصلی این صنعت در ایران شناخته‌شده است.

محصولات بهران شامل کلیه قطعات آسانسور و قطعات پله‌برقی ازجمله: موتور گیربکس آسانسور، موتورگیرلس آسانسور انواع درب آسانسور، گاورنر، فلکه هرز گرد و… هست که همه این محصولات علامت استاندارد ملی ایران را اخذ نموده‌اند.

علاوه بر این قطعات، بهران دارای خط تولید انواع پله‌برقی و شیب‌راه نیز هست که همگی دارای استانداردهای بین‌المللی هستند.

صنعت آسانسور را بیشتر بشناسیم

عبارت صنعت از بعد از دوران رنسانس و تولید علم در اروپا سر زبان‌ها افتاد. رشد صنعت در کشورهای اروپایی تولید را چند برابر گذشته کرد. کشورها با ابزار علم به‌سرعت صنعتی شدند لذا از این‌ رو نام صنعت همیشه با علم درهم‌آمیخته شد.

در سال ۱۸۵۲، الیشا گریوز اوتیس، اولین آسانسور با ترمز خودکار را ساخت و انقلاب بزرگ در صنعت آسانسور به وجود آورد. در سال ۱۸۸0، اولین آسانسور الکتریکی توسط مخترع آلمانی، ورنر فون زیمنس ساخته شد که در مقایسه با آسانسورهای هیدرولیکی از سرعت بالاتری برخوردار بود و توانایی حمل بارهای سنگین را داشت.

با این توجه پایه اصلی تولید آسانسور و پله‌برقی بر اختراع و علم گذاشته شد. در اینجا این پرسش مهم مطرح می‌شود که در صنعت آسانسور و پله‌برقی کدام علوم نسبت به بقیه کاربرد بیشتری دارد.

برای ساخت و تولید آسانسور و پله‌برقی که صنعت پیچیده ای محسوب می­ شود و درعین‌حال متشکل از چند صنعت مجزا از یکدیگر است باید علوم زیادی را در کنار هم قرارداد که همگی بر پایه علوم ریاضی فیزیک و شیمی گذاشته‌شده است.

اما اگر قرار است به‌صورت عمیق‌تر راجع به صنعت آسانسور و پله‌برقی صحبت کنیم یا اینکه مثلاً به این فکر کنیم که در یک کارخانه تولیدی آسانسور و پله‌برقی چه مهندسانی فعالیت می‌کنند باید عرض کنیم که معمولاً فارغ‌التحصیلانی با گرایش­های برق، مکانیک و متالوژی بیشترین نیاز بازار حوزه صنعت آسانسور و پله‌برقی هستند؛ و معمولاً تولیدکنندگان از این مهندسان برای پیشبرد اهداف خود در کارخانه استفاده می‌کنند اما به‌طور دقیق‌تر برای تحقیق و توسعه عملیاتی در حوزه آسانسور و پله‌برقی حتماً نیاز است که متخصصانی از حوزه‌های گرایش برق قدرت ، مهندسی برق و همچنین مهندسین مکاترونیک و ساخت تولید از رشته مکانیک و متالوژی صنعتی بکار گرفته شود.

معمولاً ساخت و تولید قطعات آسانسور و پله‌برقی در قدم اول با طراحی مهندسین در نرم‌افزارهای مخصوص آغاز می‌شود. سپس طرح نهایی را برای ساخت قطعه در اختیار واحد قالب‌سازی و ریخته‌گری قرار می­ دهیم که بر اساس طراحی صورت گرفته قطعه موردنظر قالب‌گیری شود و یک نمونه از آن ساخته شود. پس از ساخت، نمونه برای انجام تست های مختلف به آزمایشگاه ارسال می­ شود و در صورت تائید صلاحیت فنی از سمت آزمایشگاه برای تولید انبوه ارسال می ­شود.

کارخانه­ های تولید قطعات آسانسور و پله­ برقی از واحدها مختلفی نظیر فنی مهندسی، طراحی، کنترل کیفیت، خط تولید و غیره تشکیل‌شده‌اند.

بزرگ‌ترین شرکت‌های آسانسوری در جهان براساس درآمد خالص سالیانه

بدون شک بزرگ‌ترین شرکت آسانسوری جهان با بیشترین گردش مالی متعلق به شرکت اوتیس است. شرکت اوتیس در سال 1853 تأسیس شد و با درآمد خالص 12 میلیارد دلاری حاصل از تولید آسانسور نقطه عطفی را در این صنعت رقم زد.

شرکت کونه با قدمتی 107 ساله در رتبه دوم جهان جای گرفته است. این شرکت با درآمد9.4 میلیارد دلاری و 52 هزار کارمند در سراسر جهان درزمینهٔ تولید و سرویس آسانسور فعالیت می‌کند.

از قدیمی‌ترین شرکت‌های تولید آسانسور در جهان شیندلر محسوب می‌شود که با قدمتی حدود 150 ساله یکی از موفق‌ترین شرکت‌ها به شمار می‌رود درآمد این شرکت نزدیک به 9.3 میلیارد دلار بوده و محل کار خود را به بیش از 1000 نقطه در جهان رسانده است که به همین خاطر از بزرگ‌ترین سازمان‌ها و سومین تولیدکننده بزرگ آسانسور محسوب می‌شود.

اما چهارمین شرکت بزرگ تولید کننده آسانسور دنیا تیسن گروپ نام دارد که علاوه بر آسانسور در زمینهٔ پله‌برقی هم فعالیت می‌کند. این شرکت چندملیتی بعد از تأسیس در مقیاس چشم‌گیری ازلحاظ اقتصادی و وسعت، رشد داشته است که حاصل آن درآمد حدود 8 میلیارد دلاری بوده است.

پنجمین مدعی و رکورددار بلندترین برج‌تست آسانسور جهان به ارتفاع 213 متر از سطح زمین از آن شرکت  ژاپنی هیتاچی می‌باشد.این شرکت با درآمد خالص حدود 4.6 میلیارد دلاری وبا نزدیک400 هزار کارمند در سراسر جهان قطب مهم آسانسور و پله‌برقی محسوب می‌شود.

میتسوبیشی در سال 1921 در توکیو فعالیت خود را آغاز نمود. نقطه عطف شرکت میتسوبیشی دارا بودن قوی‌ترین سرویس‌دهی آسانسور است که باعث شده است این شرکت در رتبه‌ی ششمین بهترین شرکت‌های آسانسور جهان قرار بگیرد. در سال 1980 شرکت میتسوبیشی نخستین اینورترهای VVVF را تولید نمود. نصب آسانسور پرسرعت میتسوبیشی در برج یوکوهاما باعث شد که این آسانسور تا سال 2004 رکورد سریع ترین آسانسور دنیا را در اختیار داشته باشد. این شرکت با 120 هزار کارمند و درآمد 4.5 میلیارد دلاری به نوبه‌ی خود رقم بسیار چشم‌گیری را از صنعت آسانسور به خود اختصاص داده است.

هفتمین شرکت توشیبای ژاپن یکی از شناخته شده ترین شرکت های موجود در عرصه تکنولوژی های روز دنیا می باشد که تقریبا در همه کشورها نمایندگانی دارد. گردش مالی این شرکت سالیانه به حدود 2میلیارد دلار می­رسد

شرکت توشیبا از سال 1967 در زمینه های آسانسور و پله برقی نیز فعالیت می کند . درسال 2004 در ساختمان Taipei 101 پر سرعت ترین آسانسور دنیا را نصب و راه اندازی کردند و تا سال 2010 این رکورد را داشتند

شرکت بزرگ بعدی ژاپنی فعال در عرصه صنعت  آسانسور و پله برقی  فوجی تک است که در سال 1948 در ژاپن تاسیس شد. شرکت فوجی تک با درآمد 1.4 میلیارد دلاری از تولید آسانسور توانسته است رتبه هشتم جهان را به خود اختصاص  دهد

نهمین کمپانی هیوندای کره جنوبی که با درآمد سالانه حدود 1.2 میلیارد دلاری رتبه نهم جهان را در صنعت آسانسور و پله برقی به خود اختصاص داده است. این کمپانی با در دست داشتن بیش از 50 درصد بازار کره جنوبی به عنوان تولید کننده نمونه در این کشور  انتخاب شد.  یکی از نقاط قوت شرکت کره ای هیوندای داشتن تیم r&d  قدرتمند است که از نکته سنجی مدیران این شرکت محسوب می شود.

دهمین شرکت بزرگ تولید کننده آسانسور و پله برقی در دنیا و بزرگترین شرکت تولید کننده آسانسور در چین هلدینگ یونگ دا است که با درآمد سالانه 700  میلیون دلاری از دیگر شرکت های چینی پیشی گرفته است.

رتبه‌بندی‌های مشخص‌شده در این مقاله با توجه به گزارش‌ها و گردش‌های مالی منتشرشده از شرکت فعال درزمینهٔ آسانسور و پله‌برقی هست البته شرکت‌های­ بزرگ دیگری مانندسیگما، اکسپرس لیفت، داور، ویتور، موول و گروه صنعتی بهران هم در حوزه صنعت آسانسور و پله‌برقی فعال هستند که با توجه به ترنوبل مالی آنها جزو شرکت های موفق بعدی قرار دارند.

تاریخچه صنعت آسانسور ایران

صنعت آسانسور ایران قدمتی هشتادساله دارد. البته اگر گفته‌های بدون مدرک در مورد نصب آسانسور در کاخ گلستان توسط ناصرالدین‌شاه را نادیده بگیریم، اولین آسانسورها که اثری از آن‌ها بجا نیست در پالایشگاه آبادان در دوران حکومت احمدشاه قاجار نصب‌شده است؛ اما آنچه مسلم و قابل‌بررسی است اولین آسانسورها در ساختمان‌هایی که در زمان پهلوی اول ساخته‌شده است نصب‌شده و در ساختمان‌های اطراف میدان امام خمینی (میدان سپه سابق) مثل باشگاه افسریان ستاد ارتش، کتابخانه ملی آثار آن وجود دارد و بسیاری از آن‌ها توسط کارشناسان خارجی و به کمک نسل اول متخصصین صنعت آسانسور ایران نصب و راه‌اندازی شده است.

ابتدا آسانسورها کامل و بسته‌بندی‌شده از خارج از کشور به ایران واردشده است؛ اما به‌تدریج شرکت‌های ایرانی فروش و نصب آسانسور در ایران به وجود می‌آیند و در سال ۱۳۴۵ اولین کارگاه تولید در و اتاقک توسط اوکسن الکسانی با کپی‌برداری از روی در و اتاقک‌های شرکت‌های اروپایی به وجود می‌آید.

بزرگ‌ترین شرکت‌های آسانسوری در ایران بر  اساس  بازار فروش

بازار ایران در مقایسه با بازار جهانی با اندک فاصله ای در حال پیشروی است. سهم گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران در این پیشروی به نسبت استفاده از ظرفیت‌های دانش‌بنیانی و وسعت زیاد کارخانه‌های تولیدی و همراهی بیش از 1600 کارکنان متخصص تسلط بر 80 درصد بازار داخل است که به‌مراتب بیشتر از دیگر گروه­های تولیدکننده داخل است.

 از برندهای دیگر تولیدکننده موتور گیربکس داخلی به ترتیب می‌توان به موتورهای آسانسور یاران، موتورهای آسانسور پرگاس، موتورهای آسانسور الکو، موتورهای آسانسور الکمپ را نام برد؛ که مجموعاً صاحب 20 درصد از بازار داخل هستند

تاریخچه گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران

گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران فعالیت خود را در سال 1368 از یک کارگاه کوچک 40 متری تراشکاری و تعمیرات قطعات آسانسور آغاز کرد و پس از گذشت 4 سال در سال 1372 کارگاه وسیع‌تری را به مساحت 100 مترمربع در خیابان هاشمی تهران به این کار اختصاص داد.

سپس با گسترش فعالیت و افزایش دانش و تجربه خود درزمینهٔ آسانسور و پله‌برقی، بنیان‌گذاران بهران در سال 1376 فعالیت خود را در کارگاه بزرگ‌تری به مساحت 250 مترمربع در خیابان شادآباد تهران ارتقا دادند و سرانجام بعد از گذشت 4 سال، با تلاش و کوشش شبانه‌روزی یک کارگاه به مساحت 1200 مترمربع در محل جاده قدیم کرج را خریداری و توانستند به ایده خود برای تولید موتور گیربکس، موتورگیرلس و سایر قطعات آسانسور و قطعات پله‌برقی جامه‌ی عمل بپوشانند.

اینک پس از گذشت بیش از سی سال تلاش بی‌وقفه، کارخانه‌های گروه صنعتی بهران در زمینی به مساحت بالغ‌بر 130 هزار مترمربع در شهرک صنعتی پرند واقع‌شده و بیش از 1600 نفر کارکنان متخصص درزمینهٔ های مختلف طراحی و مهندسی، آزمایشگاه، تحقیق و توسعه، تولید، فروش، خدمات پس از فروش و … در این مجموعه مشغول فعالیت هستند.

معرفی قسمت‌های مختلف و روند تولید محصولات گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران

کارخانه های گروه صنعتی آسانسور و پله برقی بهران، دارای مساحت 130 هزار مترمربع و دارای بیش از 1600  نفر کارکنان فنی و متخصص هست که در شهرک صنعتی پرند واقع‌شده است و دارای خطوط تولید پله‌برقی، رمپ برقی موتور گیربکس  آسانسور، موتورگیرلس آسانسور، اتاقک آسانسور، انواع درب آسانسور، انواع گاورنر آسانسور، فلکه هرز گرد و سایر قطعات آسانسور و قطعات الکترونیک می­ باشد.

همچنین واحدهای مدیریت، برنامه‌ریزی، کنترل کیفی،R&D، آزمایشگاه‌های تخصصی و طراحی مهندسی  این مجموعه در ساختمانی اداری با وسعت بیش از 7000 مترمربع در محل شهرک صنعتی پرند واقع‌شده تا کلیه فرایندهای تحقیق و توسعه، تولید و کنترل کیفی این شرکت مطابق با برنامه‌های استراتژیک  از پیش تعیین‌شده این شرکت اجرا گردد.

در ضمن آزمایشگاه گروه صنعتی آسانسور و پله‌برقی بهران با استفاده از بروزترین تجهیزات و کادری مجرب، توانایی انجام انواع آزمون‌های مرتبط با صنعت آسانسور و پله‌برقی را دارا هست. دریافت استاندارد ISO17025 به‌عنوان آزمایشگاه مرجع، از مرکز ملی تائید صلاحیت ایران، ازجمله دستاوردهای این واحد به شمار می‌آید.

همان‌طور که قبل‌تر بیان شد در کارخانه بهران کلیه محصولات قبل از تولید اولیه، جهت بررسی‌های تخصصی و فنی مهندسی توسط تیم R&D وارسی می­گردد. در این بخش ابتدا نقشه‌های دوبعدی محصول در نرم‌افزارهایی همچون اتوکد آماده و موردبحث و گفتگو مهندسین بهران قرار می­گیرد.

 پس از اخذ تأییدیه، جهت تولید طرح سه‌بعدی در نرم‌افزارهای کتیا یا سالید ورک منتقل می­ شود. سپس جهت اجرای مدل‌سازی، طرح سه‌بعدی تولیدشده را در نرم‌افزارهای آباکوس یا انسیس مدل‌سازی می ­کنند؛ و سپس آنالیزهای تست تخریب و محاسبه میزان جابه ­جایی، تنش و کرنش انجام و با اعداد استاندارد چک می ­شوند.

 بعد از گذراندن این مراحل و گرفتن تأییدیه از واحد تحقیق و توسعه، نمونه ه­ای از قطعه ساخته‌شده و جهت انجام تست‌های آزمایشگاهی به آزمایشگاه و برج تست منتقل می­ گردد و پس از دریافت تأییدیه‌های آزمایشگاه به تولید انبوه می‌رسد.

شرکت بهران به‌منظور تست قطعات آسانسور و پله‌برقی در شرایط واقعی، برج تست آسانسور به ارتفاع 50 متر و برج تست پله‌برقی به ارتفاع 14 متر را راه‌اندازی نموده است. در برج تست آسانسور 2 دستگاه آسانسور آزمایشگاهی وجود دارد که یک دستگاه از آسانسورها ظرفیت 13 نفره و امکان تست تا سرعت حداکثر 3 متر بر ثانیه برای موتورهای گیرلس را دارا می­ باشد و دستگاه دوم نیز با ظرفیت 10 نفر و حداکثر سرعت 2 متر بر ثانیه برای انواع موتور گیربکس طراحی گردیده است. در هر دو آسانسور شرایط نصب با سیستم 1 به 1 و همچنین 2 به 1 را دارا هست.

در قسمت موتورگیرلس، موتورهای تولیدی تست و بر اساس ظرفیت کابین شرایط بالانس و آزمون­ های مربوط به توان خروجی تست­های پاراشوت گاورنر نیز انجام می ­شود.

همچنین بهران با افتتاح مرتفع‌ترین برج تست پله‌برقی در سطح خاورمیانه به ارتفاع 14 متر از نوع Heavy Duty Outdoor گامى بزرگ در جهت ارتقاء سطح کیفى محصولات پله‌برقی خود مطابق با استاندارد اروپا برداشته است.

مواد اولیه مورداستفاده در تولید محصولات بهران مانند آلومینیوم، مس، قلع، برنز و …همگی در واحد ریخته‌گری مجموعه و با استفاده از کوره‌های القای انجام می­ شود تا با اندازه‌گیری دقیق آلیاژهای موجود در مواد مذاب توسط مهندسین متالوژی، کیفیت محصولات تولیدی یکسان و مطابق استاندارد باشد.

کارخانه صنعتی بهران با ظرفیت تولید 20 تن مواد مذاب در روز، دارای کوره‌های 2.5 تنی می­ باشد که در هر ساعت 2.5 تن مواد مذاب تولید می­ کند.

 در بخش ریخته‌گری ابتدا مهندسین متالوژی بهران از هر کوره 2.5 تنی حدود 100 تا 200 گرم مواد مذاب به‌عنوان نمونه برای بررسی به دستگاه کوانتومتر منتقل می ­کنند. سپس دستگاه کوآنتومتر در کمتر از پنج دقیقه میزان آلیاژ های موجود در مواد مذاب ریخته شده را بررسی می­ کند و اگر نیاز به تغییر میزان آلیاژها باشد در کوره اصلاح انجام می­ شود. با این آزمایش تمام مواد مذاب تولیدشده در بهران دارای ترکیبات یکسان و درصدهای استاندارد یکسان و مشخصی از آلیاژها هستند. پس از تائید، آلیاژهای مذاب در قالب‌ها ریخته می­­ شوند. قالب­ها از جنس ماسه و چسب مخصوص هستند که به‌وسیله گاز CO2 به شکل قالب درآمده‌اند تا مواد مذاب داخل آن‌ها ریخته شود. پس از آماده شدن قطعات، یک نمونه از آن‌ها در آزمایشگاه توسط دستگاه‌های پیشرفته‌ی تست کشش مورد آزمایش قرار می­ گیرند. همچنین میزان سختی این قطعات توسط دستگاه سختی سنج تست و درنهایت میزان ترک ها و تنش‌های روی دستگاه توسط میکروسکوپ‌های تخصصی بررسی می­ گردند. پس از تست نهایی محصول و گرفتن تأییدیه‌های استاندارد، محصول موردنظر از تمام جهت‌ها تست و بررسی‌شده و برای انجام مراحل فیشینگ در دستگاه سند بلاست قرار می­ گیرد.

قطعات بعد از خروج از مرحله ریخته‌گری وارد مراحل بعدی می‌شوند. به نسبت نوع قطعه و کارکرد آن وارد خط جوشکاری، پرس‌کاری، خم­کاری، ماشین‌کاری، سوراخ‌کاری، برش‌کاری می‌شوند. سپس قطعاتی که نیاز به رنگ ­کاری دارد وارد خط رنگ می‌شود و بعد از خشک شدن وارد خط مونتاژ می‌شود. در آخر با تست محصولات، نسبت به‌سلامت و ایمنی آن اطمینان کسب می‌کنند.

کارخانه تولید آسانسور معمولاً از خط تولید موتور گیربکس، گیرلس، کابین آسانسور، تابلو فرمان، انواع ریل‌های سرد و گرم، گاورنر و انواع فلکه هرز گرد واصلی، انواع براکت، درب‌های اتوماتیک، نیمه اتوماتیک و لولایی و چندین محصول دیگر تشکیل می‌شود.

همچنین کارخانه تولید پله‌برقی متشکل از خط تولید پله‌برقی تجاری، سخت­کار، فوق­ سخت­ کار و شیب‌راه که در کنار خط رنگ و خط تولید موتور پله‌برقی و دیگر محصولات تشکیل‌دهنده کارخانه تولید پله‌برقی را شامل می شوند.